Wat doet een Chief of Energy eigenlijk?

Eerder schreef ik over de noodzaak van een Chief of Energy: iemand die energie serieus neemt als strategisch vraagstuk, niet als kostenpost op de jaarrekening. De reacties die ik ontving bevestigden dat de urgentie breed wordt herkend. De vraag die ik daarna het vaakst kreeg: wat doet zo iemand dan concreet?

Energie als strategische factor

Wat ik (te) vaak zie bij bedrijven die willen groeien, verduurzamen​ of uitbreiden: ze lopen vast. Op netcongestie​, op wachtrijen, op stijgende piekkosten. Niet omdat de ambitie ontbreekt. Maar omdat energie nooit een strategisch vraagstuk was, en de organisatie er ook niet op is ingericht.

Dat is precies waarom ik geloof in de Chief of Energy. Niet alleen om de problemen van vandaag op te lossen, al is dat hard nodig. Maar vanuit de overtuiging dat energie een randvoorwaarde is voor groei, en dat je die randvoorwaarde zelf in de hand kunt hebben. Wie dat serieus neemt, groeit. Wie wacht, staat achteraan.

Drie aandachtsgebieden

De rol van Chief of Energy is geen functietitel. Het is een doorlopende verantwoordelijkheid, van strategie tot uitvoering. Energie permanent op de agenda: in de directievergadering, in de investeringsbeslissing, in de dagelijkse operatie. Niet alleen analyseren en adviseren, maar ook doen. Drie aandachtsgebieden staan daarin centraal.

1. Inzicht in verbruik als basis voor een goede business case

De meeste bedrijven weten hoeveel stroom ze per jaar gebruiken. Maar het tijdstip van dat verbruik is minstens zo relevant, en dat inzicht ontbreekt bijna overal. Machines die allemaal op hetzelfde moment opstarten, laadpalen die tegelijk opladen, koelinstallaties die tijdens piekuren aanspringen: dat zijn keuzes, geen natuurwetten. Een Chief of Energy brengt dat verbruiksprofiel​ in kaart, koppelt het aan huidige én toekomstige bedrijfsambities en bouwt daarop een business case. Niet eenmalig, maar als doorlopend proces: data vertaald naar beslissingen, steeds opnieuw geoptimaliseerd.

2. Slimme oplossingen achter de meter

De meeste kansen liggen niet op het net, maar erachter. Door slimme oplossingen waarbij energie zelf wordt opgewekt, opgeslagen en (direct) zelf benut. Sommige bedrijven beschikken al over infrastructuur die meer kan dan nu wordt benut. Zonnepanelen op het dak die niet slim worden gecombineerd met energieopslag. Transformatoren​met capaciteit die onbenut blijft. Daar geldt: aanpassingen in sturing en inzicht leveren in de praktijk vaak veel op en zijn snel te realiseren. Maar soms ontbreekt er ook gewoon iets. Een batterij. Extra zonnepanelen. Slimme sturing. Als gerichte aanvulling op wat er al is. De vraag die een Chief of Energy stelt: wat is er al, wat ontbreekt er nog, en wat levert die combinatie (meer) op binnen de aansluiting die je al hebt? 

3. Energie als randvoorwaarde voor groei

Dit is de meest fundamentele omslag. Een bedrijf die haar energievoorziening strategisch inricht, heeft op korte én langere termijn lagere piekkosten, staat niet in de wachtrij en is minder kwetsbaar voor prijsschommelingen. Maar bovenal: ze kan groeien, investeren en verduurzamen op het moment dat het haar uitkomt. Energie is dan geen rem meer, maar een randvoorwaarde voor groei die je zelf in de hand hebt. Dat is geen ideaalplaatje. Dat is wat ik zie bij bedrijven die dit serieus aanpakken.

De financiële drempel is lager dan je denkt

Een veelgehoord bezwaar is dat dit soort maatregelen een grote investering vragen. Dat klopt als je ervan uitgaat dat alles gekocht moet worden. Maar kopen is niet de enige optie. Batterijsystemen​, energiemanagementsystemen, slimme sturing​: ze zijn allemaal huurbaar. Vaste maandlasten, geen grote kapitaaluitgave vooraf, en de flexibiliteit om op te schalen als de situatie verandert.

Bovendien heeft niets doen ook een prijs. Wat kost het als de productie stilvalt? Als een uitbreiding een jaar vertraging oploopt? Als een klant afhaakt omdat de levertijd oploopt door capaciteitsproblemen? In veel gevallen is de investering in energieregie geen kostenpost, maar een voorwaarde voor continuïteit. Dit zijn precies de vragen die een Chief of Energy stelt.

De rol die niet mag ontbreken

De bedrijven die nu regie voeren op hun energiehuishouding, staan niet in de wachtrij. Ze groeien, maar bewaken ook hun continuïteit: geen boetes voor overschrijding van gecontracteerd vermogen, geen stilstand door capaciteitsproblemen. Ze zijn weerbaarder tegen prijsschommelingen en ontlasten tegelijkertijd het net voor anderen. Energiestrategie en maatschappelijke verantwoordelijkheid vallen hier samen. 

De Chief of Energy hoeft geen nieuwe functie te zijn. Soms is het een bestaande directeur die dit vraagstuk oppakt, ondersteund door een externe partner die kennis, data en uitvoering meebrengt. Bij Fudura zien we dagelijks dat juist die combinatie werkt: intern en extern versterken elkaar. Zonder iemand binnen de organisatie die het bedrijf kent, kan een externe partij geen goede oplossingen bouwen. En zonder externe expertise en data mist de interne rol de diepgang die nodig is.

Wat het niet kan zijn, is niemand. 

Het net is vol. Maar dat betekent niet dat je bedrijf stil hoeft te staan.